मुंबईच्या भूमिगत पायाभूत सुविधांच्या आधुनिकीकरणावर भर; शाश्वत नागरी व्यवस्थापनाची गरज

मुंबई: मुंबईच्या विकासाचा पाया केवळ उंच इमारती, सागरी सेतू आणि आधुनिक रस्त्यांवर नसून भूमिगत पाणीपुरवठा, मलनिस्सारण व्यवस्था, पंपिंग स्टेशन आणि सांडपाणी प्रक्रिया केंद्रांवरही अवलंबून असल्याचे मत शिवसेनेने व्यक्त केले आहे. वाढती लोकसंख्या, हवामान बदल आणि जुनी होत चाललेली पायाभूत संरचना लक्षात घेता या व्यवस्थेचे आधुनिकीकरण ही काळाची गरज असल्याचे पक्षाने म्हटले आहे.

मुंबईतील मलनिस्सारण जाळ्याचा विस्तार, Mumbai Sewerage Improvement Programme (MSIP) आणि Mumbai Sewage Disposal Project (MSDP) अंतर्गत सुरू असलेली कामे, तसेच वांद्रे, वरळी, धारावी, वर्सोवा, मालाड, भांडुप आणि घाटकोपर येथे उभारण्यात येत असलेल्या सात आधुनिक सांडपाणी प्रक्रिया प्रकल्पांचा उल्लेख करण्यात आला आहे. या प्रकल्पांमुळे समुद्रात जाणाऱ्या अपूर्ण प्रक्रिया झालेल्या सांडपाण्याचे प्रमाण कमी होण्यास, पुनर्प्रक्रिया केलेल्या पाण्याचा औद्योगिक वापर वाढण्यास आणि पर्यावरण संरक्षणाला चालना मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त करण्यात आली आहे.

भूमिगत पाइपलाइन व मलनिस्सारण व्यवस्थेच्या देखभालीसाठी GIS आधारित नकाशे, CCTV आणि रोबोटद्वारे तपासणी, स्मार्ट फ्लो मीटर, कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर आधारित बिघाडाचा अंदाज आणि ‘ॲसेट हेल्थ इंडेक्स’सारख्या आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करण्याची गरज अधोरेखित करण्यात आली आहे.

हवामान बदलामुळे अतिवृष्टी आणि समुद्रपातळीत होणारी वाढ लक्षात घेऊन अधिक क्षमतेच्या पावसाळी निचरा वाहिन्या, पंपिंग स्टेशनचे आधुनिकीकरण, पर्जन्यजल साठवण, पूर इशारा प्रणाली आणि हवामान-लवचिक अभियांत्रिकी मानके स्वीकारण्याची आवश्यकता असल्याचेही नमूद करण्यात आले आहे.

तसेच भूमिगत पायाभूत सुविधांची डिजिटल नोंद, दीर्घकालीन पुनर्बांधणी आराखडा, प्रकल्पांची पारदर्शक अंमलबजावणी, स्वतंत्र गुणवत्ता लेखापरीक्षण आणि नागरिकांनी सार्वजनिक सुविधांचा जबाबदारीने वापर करणे हे मुंबईच्या शाश्वत विकासासाठी अत्यावश्यक असल्याचे शिवसेनेने स्पष्ट केले आहे.