आरोग्य

ताक की, कांजी? आतड्यांसाठी कोणते आंबवलेले घरगुती पेय चांगले आहे

ऋतू बदलत असताना आपल्या आहारात प्रोबायोटिक्स समाविष्ट करण्याची वेळ आली आहे. फ्लेवर्ड दहीसारखे प्रोबायोटिक पेये सहज उपलब्ध असली तरी, त्यात साखर आणि रासायनिक पदार्थ असतात जे तुम्ही नको असतानाही खाल्ले जातात. घरगुती प्रोबायोटिक पेये अधिक नैसर्गिक, किफायतशीर आणि रासायनिक-मुक्त पर्याय देतात आणि दिवसभर सहजपणे समाविष्ट करता येतात.

१) ताक: हे लॅक्टिक अॅसिड बॅक्टेरिया, कॅल्शियम, पोटॅशियम, व्हिटॅमिन बी १२ आणि प्रथिने समृद्ध आहे. दुधाला मुरवण लावून ताजे दही तयार केले जाते आणि या दह्यापासून ताक बनवले जाते. यात फॅट्स आणि कॅलरीज कमी असू शकतात. ताकात असलेले लॅक्टिक अॅसिड बॅक्टेरिया पचन सुलभ करू शकतात, पोट फुगणे टाळू शकतात आणि आतड्यातील मायक्रोबायोटाचे (सूक्ष्मजीव) संतुलन सुधारू शकतात. याव्यतिरिक्त, कॅल्शियम आणि व्हिटॅमिन बी १२ ची उपस्थिति हाडांच्या आरोग्यास आणि ऊर्जा उत्पादनास समर्थन देते.

२) आंबवलेले तांदळाचे पाणी: यामध्ये प्रतिरोधक स्टार्च आणि शॉर्ट-चेन फॅटी अॅसिड (SCFAs) जास्त असते, त्यात जीवनसत्त्वे बी १, बी ६, मॅग्नेशियम सारखी खनिजे असतात आणि लॅक्टोबॅसिलस आणि बायफिडोबॅक्टेरिया सारख्या चांगल्या बॅक्टेरियाने समृद्ध असतात. हे प्रोबायोटिक्सने समृद्ध असल्याने, ते पचन सुधारते, बद्धकोष्ठता प्रतिबंधित करते आणि त्याच्या अल्कधर्मी गुणधर्मामुळे अॅसिड रिफ्लक्स नियंत्रित करते. आंबवलेले तांदळातील प्रतिरोधक स्टार्च आतड्यांतील चांगल्या बॅक्टेरियांना आहार म्हणून कार्य करते, ज्यामुळे संतुलित मायक्रोबायोम वाढतो. SCFAs आतड्यांचे अस्तर अबाधित ठेवतात.

३) बीट कांजी: हे बीट आणि मोहरीच्या बिया पाण्यात चिमूटभर मीठ घालून बनवले जाते. किण्वन प्रक्रिये दरम्यान, लॅक्टोबॅसिलस प्रजाती मिश्रणात वाढतात. ज्यामुळे ते आतड्यांतील मायक्रोबायोटाला(सुक्ष्मजीव) आधार देणारे एक शक्तिशाली प्रोबायोटिक पेय बनते. बीटमधील फायबरचे प्रमाण प्रीबायोटिक म्हणून देखील कार्य करते, आतड्यांमधील फायदेशीर बॅक्टेरियांना पोषण देते. यामध्ये अँटीऑक्सिडंट्स, लोह, व्हिटॅमिन सी आणि नायट्रेट्स देखील जास्त असतात जे यकृताला डिटॉक्सिफाई करतात आणि हृदय व रक्तवाहिन्यांसंबंधी आरोग्य वाढवतात. बीटमधील नैसर्गिक नायट्रेट्स रक्त परिसंचरण आणि सहनशक्ती सुधारतात.

४) रताळ्याची कांजी: उकडलेले रताळे पाण्यात मोहरी आणि मसाल्यांसह आंबवून तयार केलेले हे कमी प्रसिद्ध पेय, त्यात लॅक्टोबॅसिलस बॅक्टेरियाचे प्रमाण चांगले असते, जे पचनास मदत करतात आणि आतड्यांमधील दाहकता कमी करतात. याव्यतिरिक्त, रताळ्यातील जटिल कार्बोहायड्रेट्स फायदेशीर बॅक्टेरियासाठी इंधन स्रोत म्हणून काम करतात. त्यात फायबर आणि रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवणारे व्हिटॅमिन सी आणि बीटा-कॅरोटीन असते.

५) नारळाचे पाणी केफिर: हे नारळाच्या पाण्यात केफिरचे दाणे घालून बनवलेले एक आंबवलेले पेय आहे, ज्यामुळे लॅक्टोबॅसिलस, सॅकॅरोमायसेस आणि बायफिडोबॅक्टेरिया सारखे फायदेशीर जीवाणू वाढू शकतात. आंबवण्याची प्रक्रिया साखरेचेही विघटन करते, ज्यामुळे ते आतड्यांसाठी अनुकूल आणि कमी कॅलरी असलेले पेय बनते. हे ताजेतवाने प्रोबायोटिक पेय आतड्यातील मायक्रोबायोम संतुलित करण्यास मदत करते, सूज कमी करते आणि हायड्रेशनला समर्थन देते. उच्च इलेक्ट्रोलाइट घटकांमुळे ते व्यायामानंतरच्या शरीराला बरे करण्यासाठी देखील आदर्श पेय बनते.

प्रक्रिया केलेल्या प्रोबायोटिक पेये उत्पादनादरम्यान चांगल्या बॅक्टेरियाची प्रभावीता कमी करतात. या पेयापेक्षा घरी बनवलेल्या आंबवलेल्या पेयांमध्ये फायदेशीर प्रोबायोटिक स्ट्रेनची विस्तृत श्रेणी असण्याची शक्यता जास्त असते, म्हणजेच या पेयांमध्ये फायदेशीर सूक्ष्मजीवांची (प्रोबायोटिक्स) अधिक वैविध्यपूर्ण श्रेणी असते. ज्यामुळे आरोग्यासाठी विस्तृत फायदे मिळू शकतात.

(सोशल मीडियावरून साभार)

शिरूर तालुका टीम

Recent Posts

VSI चे शिष्टमंडळ ऑस्ट्रेलिया दौऱ्यावर; संशोधन सहकार्याचा नवा मार्ग खुला होणार

पुणे: वसंतदादा शुगर इन्स्टिट्यूट (VSI) च्या उच्चस्तरीय शिष्टमंडळाचा २६ एप्रिल ते ८ मे २०२६ दरम्यान…

2 तास ago

जन्मभूमीतून कर्मभूमीकडे! गोदा ते नर्मदा जलयात्रा; नारीशक्ती आणि विकासाचा नवा महामंत्र

अहिल्यानगर: नदी ही केवळ पाण्याचा प्रवाह नसून ऊर्जा, श्रद्धा आणि सृष्टीचा आधार आहे—आणि म्हणूनच नदी…

3 तास ago

छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या अवमानावरून काँग्रेस आक्रमक

मुंबई: छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्याबद्दल केलेल्या कथित आक्षेपार्ह वक्तव्यावरून राज्यातील राजकारण तापले असून, महाराष्ट्र प्रदेश…

3 तास ago

गोंधळ’ चित्रपटाचा प्रयोग हाऊसफुल

मुंबई: महाराष्ट्र चित्रपट, रंगभूमी आणि सांस्कृतिक विकास महामंडळाच्या दादासाहेब फाळके चित्रपट रसास्वाद मंडळ उपक्रमांतर्गत शुक्रवारी…

3 तास ago

बटाटे खाऊन वजन वाढत असं तुम्हालाही वाटतं का जाणून घ्या…

वजन कमी करण्यासाठी लोक वेगवेगळे उपाय करत असतात. कुणी एक्सरसाईज करतं तर कुणी आहारात बदल…

3 तास ago

च्युइंगम खाल्ल्याने खरंच चेहरा बारीक होतो का जाणून घ्या…

लोकांना नेहमीच त्वचेसंबंधी वेगवेगळ्या समस्या होत असतात. तसेच त्याबाबत काही गैरसमजही लोकांमध्ये असतात. कधी सांगितलं…

4 तास ago