महाराष्ट्र

सामाजिक न्याय की राजकीय गणित? जाहिरातीतील एका चौकटीने पेटवला नवा वाद!

मुंबई: राजकारणाच्या मैदानात कधी तलवारी चालतात, कधी घोषणांचा पाऊस पडतो; पण महाराष्ट्रात आता सरकारी जाहिरातींच्या ओळींतूनही राजकीय भूकंपाचे संकेत मिळू लागले आहेत.सामाजिक न्याय विभागाच्या शासकीय वसतिगृह प्रवेश जाहिरातीत अनुसूचित जाती (SC) या वर्गासोबत “मांग” आणि “मेहतर” अशा स्वतंत्र नोंदी दिसल्या आणि राज्याच्या सामाजिक-राजकीय पटावर नव्या चर्चेला तोंड फुटले.महाराष्ट्रात कागदावरील एका शब्दाचेही राजकारण होते. एखादी नवी चौकट सरकारी फाईलमध्ये दिसली की प्रश्न उभा राहतो—ही सामाजिक न्यायाची नवी दिशा आहे की निवडणुकीच्या गणिताचा नवा नकाशा?

आजवर “सर्वांना न्याय” या व्यापक संकल्पनेखाली विविध घटकांना सामावून घेण्याचा प्रयत्न झाला. मात्र आता त्याच छत्रीतल्या सावल्या स्वतंत्रपणे मोजल्या जात असल्याचे चित्र दिसते. काही समाजघटक उपवर्गीकरणाची मागणी करत आहेत, तर काहींना वाटते की अशा नव्या रेषांमुळे सामाजिक एकात्मतेची वीण सैल होऊ शकते.सरकारचे म्हणणे असेल की, मागे राहिलेल्यांना न्याय मिळवून देण्यासाठी हा प्रयत्न आहे. पण विरोधकांचा सवाल वेगळाच आहे—ही सामाजिक न्यायाची शिडी आहे की मतांच्या राजकारणासाठी उभारलेली पायरी?

राजकारणात “डेटा” हा शब्द नेहमीच आकर्षक असतो. आकडे मांडले की धोरणांचा आधार दिसतो; पण त्या आकड्यांच्या मागे सामाजिक वास्तव किती आहे आणि राजकीय गणित किती, याचे उत्तर काळच देईल.जाहिरातीत SC, ST, VJNT, SBC, OBC/EBC, दिव्यांग, अनाथ अशा विविध प्रवर्गांसोबत काही स्वतंत्र नोंदींचा समावेश झाल्याने हा केवळ प्रशासकीय बदल आहे की भविष्यातील सामाजिक समीकरणांची रंगीत तालीम, अशी चर्चा सुरू झाली आहे.महाराष्ट्राच्या राजकारणाची एक खासियत मात्र कायम आहे—इथे शाई सुकण्याआधीच वादळ उठते. सरकारी जाहिरातीतील एका चौकटीवरूनही राजकीय रणधुमाळी रंगू शकते.आता जनतेला उत्तर हवे आहे. हा खरोखरच सामाजिक न्यायाचा नवा अध्याय आहे की आगामी निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर आखलेले नवे राजकीय समीकरण?प्रश्न एकच आहे—ही सामाजिक न्यायाची नवी पहाट आहे की राजकीय गणिताची नवी सकाळ?

शिरूर तालुका टीम

Recent Posts

चासकमान कालव्याची गळती ‘हेड’ला, अस्तरीकरण ‘टेल’ला… उलट्या कारभाराविरोधात शेतकऱ्यांचा एल्गार

शिरुर (तेजस फडके): चासकमान डाव्या कालव्याच्या अस्तरीकरणाच्या मनमानी, विस्कळीत आणि शेतकरीविरोधी नियोजनाविरोधात आंबळे परिसरातील शेतकऱ्यांचा…

15 तास ago

नैसर्गिकरित्या मूड बदला

धावपळीच्या जीवनात आपण एकामागे एक सतत कामे करतो. मात्र हे आपल्यासाठी धोकादायक ठरू शकते. याचा…

1 दिवस ago

मणक्याचे दुखणे आणि पाठदुखी कारणे व कोणती काळजी घ्यावी

बहुतांश जणांची कामे ही सध्या बैठ्या स्वरूपाची असतात. विविध सरकारी कार्यालयात, बँकेत, आयटी मध्ये काम…

1 दिवस ago

शिरूर तालुक्यात घोड नदीकाठी शेतकऱ्यावर कुऱ्हाडीने जीवघेणा हल्ला; कायदा-सुव्यवस्थेचा उडाला पुन्हा बोजवारा…?

शिरूर (तेजस फडके): शिरूर तालुक्यातील निमोणे गावातील पिंपळाचीवाडी परिसरात घोड नदीच्या काठावर विद्युत मोटार सुरु…

1 दिवस ago

मोशी कचरा डेपो दुर्घटना म्हणजे भ्रष्टाचाराचा हिमनग; उच्चस्तरीय चौकशीची वडेट्टीवारांची मागणी

प्रशासनाच्या निष्काळजीपणा, नियमभंग आणि वेस्ट-टू-एनर्जी प्रकल्पातील अनियमिततेवर कठोर कारवाईची मागणी मुंबई: मोशी कचरा डेपो येथे…

1 दिवस ago

टीईटी पेपरफुटीवर दादा भुसेंच्या राजीनाम्याची काँग्रेसची सात दिवसांची अल्टिमेटम; राज्यभर आंदोलनाचा इशारा

मुंबई : टीईटी आणि सीईटी पेपरफुटी प्रकरणावरून काँग्रेसने राज्य सरकार आणि शिक्षण मंत्री दादा भुसे यांच्यावर…

1 दिवस ago