१) आपल्याला डिप्रेशन (नैराश्य) आले, हे स्वतः मान्य करणे महत्वाचे आहे. त्यानंतरच उपायांचा विचार करता येईल. डिप्रेशन म्हणजे वेड नव्हे. याबद्दल कमीपणा बाळगू नये. डिप्रेशन मध्ये कुटुंबाचा व मित्रमंडळींचा मानसिक आधार खूप मोलाचा आहे. त्यांच्याशी मोकळेपणाने बोलावे.
२) डिप्रेशन पासून दूर राहण्यासाठी स्वत:ला कामात ठेवावे. कशात तरी गुंतवून घ्यावे. आवडणारे काम करावे. काहीच करायला नको वाटत असेल तरी काहीतरी करावे. सकारात्मक विचार करावा. नकारात्मक विचारांपासून जाणीवपूर्वक दूर रहावे. चॅनेल वरील बातम्या पाहू नयेत.
3) एकटे बसावे असे वाटले तरी एकटे बसू नये. मित्रांबरोबर वेळ घालवावा. लांब फिरायला, ट्रीपला जावे. विनोदी सिनेमा पहावेत. गाणी, संगीत ऐकावे. लहान मुलांशी खेळावे. घरी पाळीव प्राणी असेल तर त्यांच्याशी खेळावे.
4) निसर्गाशी एकरूप होण्याचा प्रयत्न करावा. बागेत काम करावे. आकाशातील रंग पहावे. छंदात वेळ घालवावा. विशेषतः पूर्वी आवडत असणाऱ्या गोष्टी अगदी ठरवून कराव्यात. यामुळे ते मजेदार दिवस पुन्हा येऊ शकतात.
5) प्रकृती व वयानुसार हलका व्यायाम करावा. मोकळ्या हवेत फिरायला जावे. दीर्घश्वसन करावे. एरोबिक्स करावे. याचा रक्ताभिसरण प्रक्रियेवर चांगला परिणाम होतो. छातीवर येणारे दडपण, धडधड कमी होते. एनडोर्फीन सारखी मन आनंदी ठेवणारी केमिकल शरीरात स्त्रवतात.
6) रोज किमान अर्धा तास मेडीटेशन करावे. यामुळे मन शांत होते, अस्वस्थता कमी होते. ओंकार, प्राणायाम करावा. यामुळे डिप्रेशनची लक्षणे कमी होतात.
7) रोज पंधरा वीस मिनिटे ध्यान मुद्रा करावी. दोन्ही हात गुडघ्यावर ठेवून, अंगठा आणि तर्जनीची टोके एकमेकाला लावावी, इतर तीन बोटे सरळ ठेवावी. या मुद्रेमुळे मन शांत होते, डिप्रेशन कमी होण्यास मदत होते.
8) आहारात बदाम, जवस, ग्रीन-टी, नारळ, टमाटर, पालक यांचा समावेश करावा. अश्वगंधा पाक दुधासोबत घ्यावा. दूधात दोन चमचे मध मिसळून दिवसातून दोन वेळा घ्यावे.
9) डी-विटामिनयुक्त पदार्थ खावेत. ब्राह्मी, हिंग, शंखपुष्पी यांचे समसमान चूर्ण करून रोज घ्यावे.
10) चमेलीची फुले नैराश्य कमी करतात. या फुलांचा गंध मेंदू मधील उष्णता कमी करतो. हा प्रयोग करून पहावा.
11) समुपदेशक, कौन्सिलर यांचा सल्ला घ्यावा. त्याप्रमाणे वागण्यात बदल करावा. डॉक्टरांनी काही औषधे सुचविली असतील तर ती जरूर घ्यावीत.
(सोशल मीडियावरून साभार)
