सुजलेल्या हिरड्या अनेकदा वेदनादायक आणि अस्वस्थ असतात. तुमच्या हिरड्या कोमल आणि सूजलेल्या वाटू शकतात आणि त्यामुळे लक्षणीय सूज येऊ शकते. सुजलेल्या हिरड्या हे सहसा हिरड्यांच्या आरोग्याशी संबंधित अंतर्निहित समस्येचे लक्षण असतात. हिरड्यांचे आजार हे एक संभाव्य कारण असू शकते, परंतु हार्मोनल बदल, खराब पोषण, अयोग्यरित्या बसणारे दात, टूथपेस्टची जळजळ आणि औषधांचे दुष्परिणाम हे हिरड्या दुखणे, वेदना आणि जळजळ होण्याशी अधिक संबंधित आहेत. कारण काहीही असो, हिरड्यांच्या संसर्गावर त्वरित उपचार करणे महत्वाचे आहे, कारण निरोगी हिरड्या एकूण आरोग्यासाठी आवश्यक असतात.
सुजलेल्या हिरड्यांसाठी घरगुती उपचार
जर तुम्हाला हिरड्यांच्या सूजचा त्रास होत असेल, तर अनेक प्रभावी घरगुती उपाय अस्वस्थता कमी करण्यास आणि बरे होण्यास मदत करू शकतात. जरी हे उपाय फायदेशीर ठरू शकतात, परंतु ते पर्याय म्हणून न वापरता व्यावसायिक दंत काळजीसोबत वापरले तर प्रभावी ठरतात. येथे विचारात घेण्यासाठी सात सोपे घरगुती उपाय आहेत.
खाऱ्या पाण्याने स्वच्छ धुवा
एका ग्लास कोमट पाण्यात मीठ विरघळवा आणि दिवसातून अनेक वेळा तोंड स्वच्छ धुवा. मीठ पाणी हे एक नैसर्गिक अँटीबॅक्टेरियल एजंट आहे जे जळजळ कमी करण्यास, तोंड स्वच्छ करण्यास आणि बरे होण्यास मदत करते. ते सुजलेल्या ऊतींमधून द्रव बाहेर काढण्यास देखील मदत करू शकते.
बेकिंग सोडा पेस्ट
बेकिंग सोडा पाण्यात मिसळून पेस्ट तयार करा आणि ती तुमच्या हिरड्यांना लावा. काही मिनिटे तसेच राहू द्या आणि लवकर धुवा. बेकिंग सोडा तोंडातील आम्ल निष्क्रिय करण्यास मदत करतो, प्लेक जमा होण्यास कमी करतो आणि हिरड्यांच्या रेषेतील मृत पेशी आणि बॅक्टेरिया काढून टाकण्यासाठी सौम्य एक्सफोलिएंट म्हणून काम करतो.
कोरफड वेरा जेल
ताजे कोरफडीचे जेल थेट प्रभावित हिरड्यांवर लावा. सुमारे 30 मिनिटे थांबा आणि धुवा. कोरफडीमध्ये दाहक-विरोधी आणि जीवाणूरोधी गुणधर्म आहेत जे सुजलेल्या हिरड्या शांत करू शकतात, वेदना कमी करू शकतात आणि बरे होण्यास गती देऊ शकतात.
हळदीची पेस्ट
हळदीची पेस्ट तुमच्या हिरड्यांना लावा आणि धुण्यापूर्वी १०-१५ मिनिटे तसेच राहू द्या. हळदीमध्ये कर्क्यूमिन असते, जे एक शक्तिशाली दाहक-विरोधी संयुग आहे जे सूज कमी करण्यास मदत करते आणि बॅक्टेरियाशी लढते.
चहाच्या झाडाचे तेल
चहाच्या झाडाच्या तेलाचे काही थेंब कॅरियर ऑइलमध्ये (जसे की नारळाचे तेल) पातळ करा आणि ते प्रभावित हिरड्यांवर लावा. पर्यायी म्हणून, तुम्ही ते तुमच्या टूथपेस्टमध्ये घालू शकता. चहाच्या झाडाच्या तेलात मजबूत अँटीबॅक्टेरियल आणि अँटीफंगल गुणधर्म असतात, जे संसर्गाशी लढण्यास आणि जळजळ कमी करण्यास मदत करू शकतात.
हायड्रोजन पेरोक्साइड स्वच्छ धुवा
हायड्रोजन पेरोक्साइड आणि पाणी मिसळा आणि ते तोंडातून बाहेर टाकण्यापूर्वी सुमारे 30 सेकंद तोंड स्वच्छ धुवा. हायड्रोजन पेरोक्साइड जंतुनाशक म्हणून काम करते, तोंडातील बॅक्टेरिया मारण्यास आणि जळजळ कमी करण्यास मदत करते. तथापि, हे द्रावण गिळणे टाळा.
कोल्ड कॉम्प्रेस
बर्फ स्वच्छ कापडात गुंडाळा किंवा कोल्ड पॅक वापरा आणि तो तुमच्या गालाच्या बाहेरील भागात १०-१५ मिनिटे लावा. कोल्ड कॉम्प्रेसमुळे तो भाग सुन्न होऊ शकतो, सूज कमी होऊ शकते आणि हिरड्यांच्या सूजेशी संबंधित वेदना कमी होऊ शकतात.
सुजलेल्या हिरड्यांची लक्षणे
सुजलेल्या हिरड्या अनेक लक्षणांसह दिसू शकतात, ज्यात हे समाविष्ट आहे:
लाल, सूजलेले हिरडे
हिरड्यांमध्ये कोमलता किंवा वेदना
ब्रश करताना किंवा फ्लॉस करताना रक्तस्त्राव होणे
तोंडाची दुर्गंधी (हॅलिटोसिस)
सैल दात (प्रगत प्रकरणांमध्ये)
हिरड्या कमी होणे
चघळण्यात किंवा गिळण्यात अडचण येणे
सुजलेल्या हिरड्यांची कारणे
हिरड्यांचे आजार (हिरड्यांना आलेली सूज आणि पिरियडोंटायटीस)
हिरड्यांना सूज येण्याचे प्रमुख कारण म्हणजे हिरड्यांचा आजार. हिरड्यांना आलेली सूज ही सुरुवातीची अवस्था आहे, ज्यामध्ये प्लेक जमा झाल्यामुळे जळजळ होते. जर उपचार न केले तर ते पिरियडोंटायटीसमध्ये बदलू शकते, ज्यामुळे अधिक गंभीर लक्षणे आणि दात गळण्याची शक्यता असते.
तोंडाची अस्वच्छता
अपुरे ब्रशिंग आणि फ्लॉसिंग केल्याने प्लेक जमा होऊ शकतो, ज्यामुळे हिरड्यांमध्ये त्रास होतो आणि त्या सुजतात. नियमित दंत तपासणीकडे दुर्लक्ष केल्याने देखील ही समस्या वाढू शकते.
हार्मोनल बदल
विशेषतः मासिक पाळी, गर्भधारणा किंवा रजोनिवृत्ती दरम्यान हार्मोन्समधील चढ-उतारांमुळे हिरड्यांमध्ये रक्त प्रवाह वाढू शकतो, ज्यामुळे त्या अधिक संवेदनशील होतात आणि सूज येण्याची शक्यता असते.
पौष्टिक कमतरता
आवश्यक जीवनसत्त्वे, विशेषतः व्हिटॅमिन सी (स्कर्वी) च्या कमतरतेमुळे हिरड्यांना सूज येऊ शकते. व्हिटॅमिन बी१२ सारख्या इतर पोषक तत्वांच्या कमतरतेमुळे देखील हिरड्यांच्या आरोग्यावर परिणाम होऊ शकतो.
संसर्ग
तोंडाच्या संसर्गामुळे, ज्यामध्ये फोडे किंवा हर्पिस सिम्प्लेक्स विषाणूचा समावेश आहे, हिरड्यांना जळजळ आणि सूज येऊ शकते.
असोशी प्रतिक्रिया
दंत उत्पादने, काही पदार्थ किंवा औषधांच्या ऍलर्जीमुळे हिरड्यांमध्ये स्थानिक सूज येऊ शकते.
पद्धतशीर परिस्थिती
मधुमेह किंवा स्वयंप्रतिकार रोग यासारख्या काही वैद्यकीय परिस्थिती हिरड्यांच्या आरोग्यावर परिणाम करू शकतात आणि सूज येऊ शकतात.
हिरड्यांचे आरोग्य राखण्यासाठी अतिरिक्त टिप्स
या घरगुती उपायांव्यतिरिक्त, निरोगी हिरड्या राखण्यासाठी आणि सूज रोखण्यासाठी येथे काही व्यावहारिक टिप्स आहेत.
चांगली तोंडी स्वच्छता पाळणे
दिवसातून दोनदा दात घासून घ्या आणि दातांमध्ये अडकलेले प्लाक आणि अन्नाचे कण काढून टाकण्यासाठी दररोज फ्लॉस करा.
नियमित दंतवैद्यांच्या भेटी
तुमच्या दंतवैद्याकडून नियमित तपासणी आणि साफसफाईचे वेळापत्रक तयार करा. व्यावसायिक साफसफाईमुळे नियमित ब्रशिंगमुळे दुर्लक्षित होणारे प्लेक आणि टार्टार प्रभावीपणे नष्ट होतात.
संतुलित आहार
जीवनसत्त्वे आणि खनिजे समृद्ध आहार घ्या. व्हिटॅमिन सी असलेले पदार्थ (जसे की लिंबूवर्गीय फळे, स्ट्रॉबेरी आणि शिमला मिरची) हिरड्यांच्या आरोग्यास मदत करू शकतात.
हायड्रेटेड रहा
तोंडातील अन्नाचे कण आणि बॅक्टेरिया धुण्यास मदत करण्यासाठी दिवसभर भरपूर पाणी प्या.
तंबाखूजन्य पदार्थ टाळा
धूम्रपान किंवा तंबाखू चघळल्याने हिरड्यांच्या समस्या वाढू शकतात. तंबाखू सोडल्याने हिरड्या निरोगी राहू शकतात.
साखरयुक्त पदार्थ मर्यादित करा
साखरयुक्त स्नॅक्स आणि पेये कमी करा, कारण ते प्लेक जमा होण्यास आणि हिरड्यांच्या आजारांना कारणीभूत ठरतात.
निष्कर्ष
सुजलेल्या हिरड्या वेदनादायक आणि त्रासदायक असू शकतात, परंतु कारणे समजून घेणे आणि प्रभावी घरगुती उपचार लागू केल्याने लक्षणीय आराम मिळू शकतो. जरी हे उपाय उपयुक्त ठरू शकतात, परंतु लक्षणे कायम राहिल्यास किंवा आणखी बिघडल्यास व्यावसायिक दंत उपचारांचा विचार करणे आवश्यक आहे . नियमित तोंडी स्वच्छता पद्धती आणि निरोगी जीवनशैली भविष्यात हिरड्यांच्या समस्या टाळण्यासाठी महत्त्वाची आहे. आजच तुमच्या दंत आरोग्याची जबाबदारी घ्या आणि सुजलेल्या हिरड्यांना निरोप द्या.
(सोशल मीडियावरून साभार)
