मुंबई: मुंबईतील हवेच्या प्रदूषणाची पातळी दिवसेंदिवस खालावत चालली असून या गंभीर परिस्थितीवर आता बॉलिवूडमधूनही तीव्र प्रतिक्रिया उमटत आहे. गुरुवारी (१२ मार्च) शहराच्या अनेक भागांत धुक्याचा जाड थर दिसून आला. या पार्श्वभूमीवर अभिनेत्री Deepika Padukone हिने सोशल मीडियावरून प्रशासनाला जाब विचारत संताप व्यक्त केला आहे.
मुंबईत स्मॉगच्या थरामुळे नागरिकांच्या आरोग्यावर परिणाम होत असून दृश्यमानता कमी झाल्याने वाहतुकीवरही परिणाम झाला आहे. शहराचा एअर क्वालिटी इंडेक्स (AQI) १५९ इतका नोंदवला गेला असून तो आरोग्यास घातक श्रेणीत मानला जातो.
“मुंबईकर गुदमरतोय”
Deepika Padukone हिने इंस्टाग्राम स्टोरीवर मुंबईच्या AQI मॅपचा स्क्रीनशॉट शेअर करत लिहिले की, “या शहरातील नागरिक आणि इथली मुले गुदमरत आहेत. हे कसे चालू शकते?” तिने यामध्ये Brihanmumbai Municipal Corporation (BMC) आणि आरोग्य विभागाला टॅग करत परिस्थितीकडे तातडीने लक्ष देण्याचे आवाहन केले.
याच विषयावर अभिनेत्री Richa Chadha आणि Saiyami Kher यांनीही प्रतिक्रिया दिली. सैयामी खेरने सांगितले की, समुद्रकिनारी धावण्याची आवड असलेल्या तिला आता मास्क घालून धावावे लागत आहे. तर ऋचा चड्ढाने या परिस्थितीला “मानवनिर्मित शोकांतिका” असे संबोधले.
मुंबईची हवा का बिघडतेय?
तज्ज्ञांच्या मते फेब्रुवारीपासून मुंबईतील प्रदूषणाची पातळी सातत्याने वाढत आहे. वाढती बांधकामे, वाहनांची संख्या, रस्त्यांवरील धूळ आणि हवामानातील बदल यामुळे परिस्थिती अधिक गंभीर बनली आहे. विकासाच्या नावाखाली वाढणारे सिमेंट, डांबर आणि मोठ्या बांधकामांचा ताण निसर्गावर पडत असल्याचे पर्यावरण अभ्यासकांचे मत आहे.
युद्धही पर्यावरणासाठी घातक
पर्यावरण तज्ज्ञांच्या मते युद्ध केवळ मानवी जीवितहानी करत नाही, तर निसर्गाचाही मोठा विनाश करते. क्षेपणास्त्रे, बॉम्बस्फोट आणि लष्करी हालचालींमुळे मोठ्या प्रमाणात विषारी धूर आणि कार्बन डायऑक्साइड वातावरणात सोडला जातो.
उदाहरणार्थ, Russia–Ukraine War मुळे मोठ्या प्रमाणावर कार्बन उत्सर्जन झाले आहे. तसेच Israel–Hamas War दरम्यान बॉम्बस्फोटांमुळे निर्माण झालेला राडारोडा आणि रासायनिक कचरा हवा, जमीन आणि पाण्याचे स्रोत प्रदूषित करत आहेत.
जागतिक अर्थव्यवस्थेवर परिणाम
मध्यपूर्वेतील तणावामुळे तेल पुरवठ्यावर परिणाम होत असून त्याचा परिणाम भारतासारख्या देशांवरही होत आहे. भारत आपल्या गरजेच्या ८० टक्क्यांहून अधिक कच्च्या तेलाची आयात करतो. Strait of Hormuz परिसरातील तणावामुळे तेलाच्या किंमती वाढल्यास भारतात पेट्रोल-डिझेल आणि गॅसच्या दरांवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे.त्यामुळे वाहतूक खर्च वाढून भाजीपाला, फळे आणि जीवनावश्यक वस्तूंच्या किमती वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
संवेदनशील नियोजनाची गरज
प्रदूषण, हवामान बदल आणि युद्ध या तिहेरी संकटामुळे सामान्य माणसाचे जगणे अधिक कठीण होत आहे. त्यामुळे विकासासोबत पर्यावरणाचे संरक्षण, स्वच्छ हवा आणि निरोगी जीवन यांचा विचार करून दीर्घकालीन नियोजन करणे अत्यंत आवश्यक असल्याचे मत तज्ज्ञांनी व्यक्त केले आहे.
