चाकण : मर्सिडीज-बेंझ, फोक्सवॅगन, स्कोडा, ह्युंदाई यांसारख्या जागतिक कंपन्यांमुळे महाराष्ट्राच्या औद्योगिक नकाशावर महत्त्वाचे स्थान निर्माण केलेल्या चाकण MIDCसमोर आता पायाभूत सुविधांचे गंभीर आव्हान उभे राहिले आहे. खराब रस्ते, खड्डे, प्रचंड वाहतूक कोंडी, अपघात तसेच पाणी आणि वीजपुरवठ्याच्या तक्रारींमुळे चाकणमधील सुमारे 20 लघुउद्योगांनी स्थलांतराची प्रक्रिया सुरू केल्याची माहिती समोर आली आहे.या कंपन्या सातारा जिल्ह्यातील खंडाळा MIDCमध्ये स्थलांतर करण्याच्या तयारीत असल्याचे सांगितले जात आहे. यासाठी संबंधित कंपन्यांनी एकत्र येत संघटना स्थापन केली असून, खंडाळा MIDCमध्ये जागा मिळवण्यासाठी प्रशासकीय पातळीवर हालचाली सुरू केल्या आहेत.
1,000 कोटींच्या उलाढालीवर परिणाम?
या 20 कंपन्यांचे स्थलांतर प्रत्यक्षात झाले, तर चाकणच्या औद्योगिक क्षेत्राला मोठा आर्थिक फटका बसण्याची शक्यता आहे. संबंधित कंपन्यांची एकत्रित वार्षिक उलाढाल सुमारे 1,000 कोटी रुपये असल्याचा दावा केला जात आहे. तसेच या उद्योगांशी संबंधित सुमारे 4 हजार कर्मचाऱ्यांच्या रोजगारावर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त होत आहे.याशिवाय या कंपन्यांवर अवलंबून असलेले पुरवठादार, वाहतूकदार, कंत्राटी कामगार, सेवा क्षेत्रातील छोटे व्यवसाय आणि स्थानिक बाजारपेठेलाही त्याचा अप्रत्यक्ष फटका बसण्याची शक्यता आहे.
खड्डे आणि वाहतूक कोंडीचा वाढता त्रास
चाकण MIDCमध्ये मोठ्या प्रमाणावर उद्योग असल्याने दररोज हजारो कामगार आणि मालवाहतूक करणारी वाहने या परिसरातून ये-जा करतात. मात्र, रस्त्यांची खराब अवस्था आणि वाढत्या वाहनसंख्येच्या तुलनेत अपुऱ्या वाहतूक सुविधांमुळे मोठ्या प्रमाणावर कोंडी होत असल्याचे चित्र आहे.रस्त्यांवरील खड्डे, वाहतूक व्यवस्थेतील अडचणी आणि अपघातांच्या घटनांमुळे कर्मचाऱ्यांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्नही निर्माण झाला आहे. या समस्यांचा उत्पादन आणि दैनंदिन कामकाजावर परिणाम होत असल्याचे संबंधित कंपन्यांकडून सांगितले जात आहे.
पाणी आणि वीजपुरवठ्याबाबतही नाराजी
केवळ रस्ते आणि वाहतूक कोंडीपुरता हा प्रश्न मर्यादित नसून, पाणी आणि वीजपुरवठ्याबाबतही कंपन्यांच्या तक्रारी असल्याचे सांगितले जात आहे.उद्योग सुरळीत चालवण्यासाठी आवश्यक असलेल्या मूलभूत सुविधा सातत्याने उपलब्ध न झाल्यास उत्पादन प्रक्रियेवर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे पर्यायी औद्योगिक क्षेत्राचा विचार करण्याची वेळ आल्याचे कंपन्यांकडून सांगितले जात आहे.
खंडाळा MIDCकडे कंपन्यांचे लक्ष
चाकणमधील समस्यांच्या पार्श्वभूमीवर या कंपन्यांनी एकत्र येत संघटना स्थापन केल्याची माहिती आहे. या संघटनेच्या माध्यमातून खंडाळा MIDCमध्ये जागा मिळवण्यासाठी प्रशासकीय पातळीवर प्रयत्न सुरू करण्यात आले आहेत.मात्र, या कंपन्यांचे स्थलांतर अद्याप झालेले नाही. सध्या स्थलांतरासाठी प्रक्रिया आणि प्रशासकीय हालचाली सुरू असल्याचे सांगितले जात आहे.
चाकणच्या औद्योगिक भवित्यासाठी धोक्याची घंटा?
चाकण MIDC हा महाराष्ट्रातील प्रमुख औद्योगिक पट्ट्यांपैकी एक आहे. ऑटोमोबाईल आणि ऑटो-कॉम्पोनंट क्षेत्रातील अनेक मोठ्या कंपन्यांमुळे या परिसराला देशभरात ओळख मिळाली. मोठ्या कंपन्यांच्या आसपास असंख्य लघु आणि मध्यम उद्योग उभे राहिल्याने स्थानिक पातळीवर मोठ्या प्रमाणात रोजगारनिर्मिती झाली.अशा परिस्थितीत लघुउद्योगच पायाभूत सुविधांच्या समस्यांमुळे स्थलांतराचा विचार करत असतील, तर हा चाकण MIDCसाठी धोक्याचा इशारा मानला जात आहे.
उद्योग वाढतोय, पण सुविधा त्या वेगाने वाढल्या का?
चाकणच्या या परिस्थितीमुळे एक मूलभूत प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला आहे—मोठ्या कंपन्या आणि गुंतवणूक आणणे पुरेसे आहे का, की त्याच वेगाने पायाभूत सुविधाही उभारणे गरजेचे आहे?
उद्योग वाढले, गुंतवणूक आली आणि रोजगार निर्माण झाले; मात्र रस्ते, वाहतूक, पाणी आणि वीजपुरवठा या मूलभूत सुविधा उद्योगांच्या वाढीच्या तुलनेत सक्षम झाल्या नाहीत, तर भविष्यात त्याचा फटका औद्योगिक क्षेत्रालाच बसू शकतो.
आता प्रशासन या कंपन्यांच्या मागण्यांकडे किती गांभीर्याने पाहते, चाकणमधील पायाभूत सुविधांच्या समस्या किती वेगाने सोडवल्या जातात आणि प्रस्तावित स्थलांतराला आळा बसतो का, याकडे उद्योग क्षेत्राचे लक्ष लागले आहे.
