मुंबई : महाराष्ट्राच्या राजकीय पटलावर शिवसेनेने केवळ विधानसभा आणि लोकसभा निवडणुकांपुरते आपले अस्तित्व मर्यादित ठेवले नसून स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्येही भक्कम संघटनात्मक ताकद निर्माण केली आहे. महानगरपालिका, नगरपालिका, नगरपरिषद, नगरपंचायत, जिल्हा परिषद, पंचायत समिती आणि ग्रामपंचायत स्तरावर पक्षाने मोठ्या प्रमाणात लोकप्रतिनिधी निवडून आणत विकासाभिमुख राजकारणाचा ठसा उमटविला आहे.
शिवसेना पक्षाच्या स्थापनेपासून शाखा आणि उपशाखांच्या माध्यमातून तळागाळातील जनतेशी जोडलेली नाळ ही पक्षाची प्रमुख ताकद राहिली आहे. मुख्य नेते तथा उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखाली पक्षाने ग्रामीण आणि शहरी महाराष्ट्रात आपला प्रभाव अधिक वाढविला आहे. स्थानिक प्रश्नांवर सातत्याने काम करणे, विकासकामांना गती देणे आणि सामाजिक बांधिलकी जपणे यामुळे पक्षाला व्यापक जनसमर्थन मिळत असल्याचे चित्र आहे.
सध्या शिवसेना भारतीय जनता पक्ष आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार गट) यांच्यासह महायुतीचा महत्त्वाचा घटक म्हणून राज्यातील अनेक स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये सत्तेत सहभागी आहे. २०२५-२६ मधील नगरपरिषद आणि नगरपंचायत निवडणुकांमध्ये महायुतीने २८८ पैकी २०७ नगराध्यक्षपदे जिंकली. या विजयात शिवसेनेने ५० हून अधिक नगराध्यक्षपदे मिळवत महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. तसेच एक हजारांहून अधिक नगरसेवक व सदस्य निवडून आणत पक्षाने आपली संघटनात्मक ताकद सिद्ध केली.
महानगरपालिका क्षेत्रात ठाणे, कल्याण-डोंबिवली, नवी मुंबई, नाशिक तसेच मुंबई महानगर प्रदेशातील विविध नागरी संस्थांमध्ये शिवसेनेची प्रभावी उपस्थिती आहे. अनेक ठिकाणी पक्षाच्या नेतृत्वाखाली सत्ता कार्यरत असून काही ठिकाणी महायुतीच्या माध्यमातून संयुक्त प्रशासन सुरू आहे. शहरी विकास, पाणीपुरवठा, स्वच्छता, आरोग्य सुविधा आणि वाहतूक व्यवस्थेतील कामांमध्ये शिवसेनेचे लोकप्रतिनिधी सक्रिय भूमिका बजावत आहेत.
ग्रामीण भागातही शिवसेनेची ताकद वाढत असून जिल्हा परिषद, पंचायत समित्या आणि ग्रामपंचायतींमध्ये पक्षाचे मोठे प्रतिनिधित्व आहे. कोकण, ठाणे, मराठवाडा, उत्तर महाराष्ट्र, विदर्भ आणि पश्चिम महाराष्ट्रातील विविध भागांमध्ये पक्षाचे पदाधिकारी व लोकप्रतिनिधी विकासकामांमध्ये आघाडीवर असल्याचे दिसून येते. ग्रामीण विकास, पाणी योजना, शिक्षण, आरोग्य आणि कृषी क्षेत्रातील योजनांच्या अंमलबजावणीत शिवसेना महत्त्वाची भूमिका बजावत आहे.
धाराशिवसह अनेक जिल्ह्यांमध्ये महायुतीच्या सत्तास्थापनेत शिवसेनेने निर्णायक भूमिका बजावली आहे. ग्रामपंचायती आणि पंचायत समित्यांमधील पक्षाचे सरपंच, उपसरपंच व सदस्य स्थानिक विकासकामांच्या माध्यमातून जनतेचा विश्वास संपादन करत आहेत.
शिवसेनेच्या या यशामागे जनतेशी असलेला सातत्यपूर्ण संपर्क, सामाजिक कार्याची परंपरा, आपत्ती काळातील मदतकार्य, जनहितासाठी संघर्ष करण्याची भूमिका आणि विकासाभिमुख दृष्टिकोन ही प्रमुख कारणे मानली जात आहेत. त्यामुळे स्थानिक स्वराज्य संस्थांमधील पक्षाचा प्रभाव आगामी काळात आणखी वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
