औरंगाबाद: राज्यातील शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा निर्णय घेण्यात आला आहे. एकत्रित कुटुंबातील वडिलोपार्जित जमिनीच्या पोटहिश्शांची मोजणी आता केवळ प्रति हिस्सा २०० रुपयांत होणार असल्याने वाटणीसंबंधी वाद मोठ्या प्रमाणात कमी होणार आहेत.
पोटहिस्सा मोजणी का महत्त्वाची
जमिनीची फक्त कागदोपत्री वाटणी केल्यामुळे नंतर वाद निर्माण होत होते, त्यामुळे अधिकृत मोजणीची आवश्यकता निर्माण होत होती
अधिकृत नोंद नसल्याने जमिनीच्या हक्कांबाबत स्पष्टता राहत नव्हती, म्हणून पोटहिस्सा मोजणी महत्त्वाची ठरते
नवीन शुल्क संरचनेतील महत्त्वाचे बदल
पूर्वी साधी आणि जलद अशा दोन प्रकारांनुसार वेगवेगळी फी घेतली जात होती, ज्यामुळे शेतकऱ्यांना जास्त खर्च करावा लागत होता
आता शासनाने एकच दर निश्चित केला असून प्रत्येक पोटहिस्सा फक्त २०० रुपयांत मोजला जाणार आहे
नवीन शुल्क संरचना ई-मोजणी व्हर्जन २.० प्रणालीमध्ये सुद्धा अपडेट करण्यात आली आहे, ज्यामुळे प्रक्रिया अधिक जलद होणार आहे
भूमी अभिलेख विभागाची पुढाकार
प्रत्येक जिल्हा भूमी अभिलेख कार्यालयाला नवीन शुल्काबाबत अधिकृत परिपत्रक पाठवण्यात आले आहे
महाभू-अभिलेख संकेतस्थळावर एकत्र कुटुंब पोटहिस्सा मोजणी या पर्यायात नवीन दराची नोंद करण्यात आली आहे
यामुळे पोटहिस्सा मोजणी प्रक्रिया पूर्वीपेक्षा अधिक पारदर्शक आणि सुलभ होणार आहे
जमिनीच्या मालकी हक्कात स्पष्टता
या निर्णयामुळे कुटुंबातील सदस्यांमध्ये जमिनीच्या हक्कांबाबत स्पष्टता निर्माण होईल आणि वादांची शक्यता कमी होईल
सर्वांच्या नावावर जमीन कशी विभागली जाते हे स्पष्ट नोंदीत दिसेल, ज्यामुळे कोणत्याही प्रकारचा गैरसमज टाळता येईल.
जमिनीच्या वाटणीतील पारदर्शकता व विश्वास वाढल्यामुळे कुटुंबातील नाती अधिक स्थिर राहतील
शासन निर्णय काय सांगतो
महाराष्ट्र जमीन (हद्द व खुणा) नियम १९६९ मधील नियम १३ (२) नुसार एकत्रित कुटुंबातील जमिनींच्या पोटहिस्स्यांची मोजणी फी प्रति हिस्सा २०० रुपये निश्चित करण्याचा निर्णय मान्य करण्यात आला आहे
जमीन महसूल अधिनियम १९६६ च्या कलम ८५ अन्वये नोंदणीकृत वाटणी पत्राच्या आधारे विभाजनाची मोजणी अधिकृतरीत्या केली जाणार आहे
जमाबंदी आयुक्तांनी याबाबतचे पत्र सर्व कार्यालयांना पाठवून अंमलबजावणी तात्काळ सुरू करण्याचे निर्देश दिले आहेत
सुरू झाली अंमलबजावणी
७ नोव्हेंबर २०२५ पासून राज्यातील सर्व भूमी अभिलेख कार्यालयांमध्ये प्रति पोटहिस्सा २०० रुपये हा नवीन दर लागू करण्यात आला आहे
पोटहिस्सा मोजणी प्रकार ई-मोजणी व्हर्जन २.० मध्ये सक्रिय करण्यात आला असून नागरिकांना ऑनलाइन सुविधा उपलब्ध आहे
शेतकऱ्यांना ही प्रक्रिया अधिक जलद, सोपी आणि त्रासमुक्त पद्धतीने पूर्ण करता येणार आहे.
