मुंबई : आकाशप्रेमींसाठी आजचा दिवस अत्यंत खास आहे. 12 ऑगस्ट 2026 रोजी खग्रास सूर्यग्रहण होणार असून, या वेळी चंद्र सूर्याला पूर्णपणे झाकणार आहे. त्यामुळे ग्रहणाच्या पट्ट्यात काही काळ दिवसाच्या वेळी अंधाराचे वातावरण निर्माण होणार आहे. या अद्भुत खगोलीय घटनेबाबत जगभरातील खगोलप्रेमींमध्ये मोठी उत्सुकता आहे.
या सूर्यग्रहणाचा खग्रास पट्टा ग्रीनलँड, आइसलँड, उत्तर रशिया, उत्तर स्पेन आणि पोर्तुगालच्या काही भागांतून जाणार आहे. युरोपातील अनेक भागांत हे ग्रहण अंशतः पाहता येणार आहे. विशेषतः आइसलँड आणि स्पेनमधून ग्रहणाचा थरारक अनुभव घेता येणार आहे.
भारतातून सूर्यग्रहण दिसणार का?
भारतीय खगोलप्रेमींसाठी मात्र निराशाजनक बातमी आहे. हे सूर्यग्रहण भारतातून प्रत्यक्ष पाहता येणार नाही. ग्रहणाची वेळ भारतात रात्रीची असल्याने त्या वेळी सूर्य क्षितिजाखाली असेल. त्यामुळे महाराष्ट्रासह देशातील कोणत्याही भागातून आकाशात हे ग्रहण दिसणार नाही.
भारतातील वेळ काय?
भारतीय प्रमाणवेळेनुसार ग्रहणाची सुरुवात साधारण रात्री 9 वाजून 4 मिनिटांनी होणार असून, मध्यरात्रीच्या सुमारास ग्रहणाची कमाल अवस्था असेल. त्यानंतर मध्यरात्रीनंतर ग्रहणाचा प्रभाव संपेल. मात्र हे वेळापत्रक जागतिक ग्रहणाच्या टप्प्यांशी संबंधित असून, भारतातून प्रत्यक्ष दृश्यता नसणार आहे.
घरबसल्या कसे पाहता येणार?
भारतामधून ग्रहण प्रत्यक्ष दिसणार नसले तरी खगोलप्रेमींना ऑनलाइन लाईव्ह स्ट्रीमिंगच्या माध्यमातून ही घटना पाहता येणार आहे. NASAसह विविध अंतराळ संस्था, वेधशाळा आणि खगोलशास्त्राशी संबंधित संकेतस्थळांकडून ग्रहणाचे थेट प्रक्षेपण केले जाण्याची शक्यता आहे. मोबाईल, लॅपटॉप किंवा संगणकाच्या माध्यमातून घरबसल्या या खगोलीय घटनेचा अनुभव घेता येईल.
वैज्ञानिकदृष्ट्या महत्त्वाचे का?
सूर्यग्रहण ही पूर्णपणे नैसर्गिक खगोलीय घटना आहे. सूर्य आणि पृथ्वीच्या मध्ये चंद्र आल्यावर त्याची सावली पृथ्वीवर पडते. खग्रास सूर्यग्रहणाच्या वेळी चंद्र सूर्याच्या तेजस्वी भागाला पूर्णपणे झाकतो. त्यामुळे सूर्याच्या बाह्य वातावरणाचा म्हणजेच ‘कोरोना’चा अभ्यास करण्याची वैज्ञानिकांना महत्त्वाची संधी मिळते.त्यामुळे भारतातून हे ग्रहण दिसणार नसले तरी ऑनलाइन माध्यमातून जगभरातील खगोलप्रेमींना या दुर्मीळ खगोलीय घटनेचा थरार अनुभवता येणार आहे.
