नाशिक: शेती म्हणजे फक्त पारंपरिक पिके आणि निसर्गावर अवलंबून राहणे, ही धारणा आता हळूहळू बदलत आहे. आधुनिक तंत्रज्ञान, कमी भांडवल आणि योग्य नियोजन यांच्या जोरावर शेतीतूनही भरघोस उत्पन्न मिळू शकते, याचे जिवंत उदाहरण पिंपरी (ता. येवला) येथील तरुण मुकुंद कुदळ यांनी उभे केले आहे.
घरातील १०x१० खोलीतून सुरू झाला प्रवास
मुकुंद कुदळ हा मूळचा मेकॅनिकल इंजिनिअर. पारंपरिक नोकरीपेक्षा काहीतरी वेगळे आणि शाश्वत करण्याची त्याची इच्छा होती. दुष्काळी परिस्थिती आणि मर्यादित शेती उत्पन्न लक्षात घेता त्याने पर्यायी शेतीचा मार्ग निवडला. युट्यूब आणि ऑनलाइन माध्यमांतून मशरूम शेतीचे प्रशिक्षण घेत, तापमान-आर्द्रता नियंत्रण, स्वच्छता आणि कच्चा माल व्यवस्थापन याबाबत सखोल माहिती मिळवली.
घरातील अवघ्या १० बाय १० फूट खोलीत त्याने मशरूम उत्पादनाची व्यवस्था उभी केली. विशेष म्हणजे या प्रकल्पासाठी त्याला दहा हजार रुपयांपेक्षाही कमी खर्च आला.
तीन महिन्यांत उत्पादन, नियमित उत्पन्नाची सुरुवात
मशरूम शेती सुरू केल्यानंतर अवघ्या तीन महिन्यांत उत्पादन मिळू लागले. पहिल्याच टप्प्यात दर्जेदार मशरूममुळे स्थानिक बाजारातून चांगला प्रतिसाद मिळाला. कमी कालावधीत परतावा मिळत असल्याने त्याचा आत्मविश्वास वाढला आणि घरगुती स्तरावर सुरू झालेली शेती आता स्थिर उत्पन्नाचे साधन ठरली आहे.
नाशिक-मुंबई बाजारपेठेत वाढती मागणी
सध्या मुकुंदकडील मशरूमची विक्री येवला परिसरासह नाशिक आणि मुंबई बाजारपेठेत होत आहे. ताजेपणा आणि दर्जा यामुळे व्यापारी व ग्राहकांकडून सातत्याने मागणी वाढत आहे. त्यामुळे त्याला विश्वासार्ह आणि नियमित उत्पन्नाचा स्रोत निर्माण झाला आहे.
पुढील टप्पा – शेडनेट आणि मोठ्या प्रमाणावर उत्पादन
भविष्यात शेडनेट उभारून मोठ्या प्रमाणावर मशरूम शेती करण्याचा त्याचा मानस आहे. एक्स्पोर्ट क्वालिटीचे उत्पादन करून बाह्य बाजारपेठ गाठण्याचे त्याचे स्वप्न आहे. इंजिनिअर असूनही शेतीत नवे प्रयोग करणारा मुकुंद आज ग्रामीण तरुणांसाठी प्रेरणादायी उदाहरण ठरत आहे.
कमी भांडवल, योग्य नियोजन आणि आधुनिक माहितीचा योग्य वापर केल्यास शेतीतही उज्ज्वल भविष्य घडू शकते, हे मुकुंद कुदळ यांनी आपल्या यशातून सिद्ध करून दाखवले आहे.
